Problem w tym, że banki czasem stosują niekorzystny dla klienta kurs przeliczeniowy. Dlatego ważne jest, aby to zweryfikować – obowiązuje kurs średni NBP z dnia wymagalności roszczenia, a nie kurs narzucony przez bank.

Zarzut zatrzymania – bank nie odda, dopóki nie oddasz Ty?

Po uchwale SN z 2021 r. sądy najczęściej orzekają unieważnienie umowy w oparciu o teorię dwóch kondykcji, czyli zasądzają zwrot wpłat na rzecz kredytobiorcy. Banki próbują temu przeciwdziałać, podnosząc tzw. zarzut zatrzymania, najczęściej dopiero przed sądem II instancji. Chociaż istnieją wątpliwości, czy zarzut ten można stosować wobec umowy kredytu, sądy czasem go uwzględniają. Oznacza to, że bank może wstrzymać się z wypłatą zasądzonych pieniędzy do czasu, aż kredytobiorca nie zadeklaruje gotowości oddania pożyczonego kapitału.

Ale uwaga – to nie oznacza, że trzeba od razu mieć gotówkę na koncie. W takiej sytuacji pełnomocnicy Frankowiczów najczęściej rekomendują złożenie oświadczenia o potrąceniu wzajemnych wierzytelności, co skutecznie „neutralizuje” zarzut zatrzymania. Jeśli z rozliczenia wynika nadpłata po stronie klienta, można ją dochodzić od banku w standardowy sposób.

A co, jeśli bank nie płaci? Egzekucja komornicza

Zdarza się to rzadko, ale jeśli bank z jakiegoś powodu nie wykona wyroku (nie zwróci pieniędzy lub nie wypłaci odsetek), kredytobiorca ma prawo wszcząć egzekucję komorniczą. W tym celu potrzebny będzie prawomocny wyrok z klauzulą wykonalności. Sam wniosek do komornika nie wiąże się z opłatą, ale może pojawić się konieczność wniesienia niewielkiej zaliczki na koszty. Co ważne, banki mają środki i raczej nie stawiają oporu, bo egzekucja to dla nich dodatkowy koszt i ryzyko kolejnych przegranych spraw.

Egzekucją można jednak objąć tylko te należności, które zostały wskazane w wyroku. Jeśli jakieś raty nie były objęte pozwem – trzeba je dochodzić osobno: poprzez potrącenie lub wniesienie nowego powództwa.

Co z danymi w BIK i hipoteką po wygranej?

Po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia unieważniającego umowę, warto jak najszybciej wystąpić do banku o usunięcie wpisu o zadłużeniu z BIK oraz o wydanie tzw. kwitu mazalnego, czyli potwierdzenia wygaśnięcia zobowiązania. Niektóre banki robią to automatycznie, inne się opierają – ale nie szkodzi. W takim przypadku do wykreślenia hipoteki wystarczy prawomocny wyrok z klauzulą wykonalności.

Wniosek o wykreślenie hipoteki składa się w sądzie rejonowym właściwym dla prowadzenia księgi wieczystej nieruchomości. Do wniosku trzeba dołączyć prawomocny wyrok i potwierdzenie opłaty sądowej – 100 zł. Czas rozpoznania zależy od obciążenia sądu, ale po uchwale SN z 2021 roku większość sądów uznaje, że wyrok unieważniający umowę wystarczy, by hipotekę usunąć. Taka procedura dotyczy również spraw takich jak Deutsche Bank kredyt frankowy, gdzie kredytobiorcy po wygranej mogą sprawnie oczyścić dane w BIK i wykreślić hipotekę. Choć nieliczne sądy mogą jeszcze wymagać dodatkowego pozwu o uzgodnienie treści księgi wieczystej, są to wyjątki.