Największa zmiana dotyczy właściwości miejscowej sądu. Dotąd Frankowicz miał wybór: mógł pozwać bank w sądzie właściwym dla swojego miejsca zamieszkania albo przed sądem właściwym dla siedziby banku – najczęściej oznaczało to złożenie pozwu w wyspecjalizowanym XXVIII Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego w Warszawie. Od kwietnia 2023 r. ten wybór został zniesiony.
Najważniejsze zmiany od kwietnia:
- Właściwość miejscowa sądu:
- Pozew o unieważnienie umowy kredytu frankowego można teraz złożyć wyłącznie w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania kredytobiorcy.
- XXVIII Wydział Cywilny w Warszawie (tzw. Wydział Frankowy) nie będzie już przyjmował spraw Frankowiczów spoza Warszawy – blokada ma obowiązywać przez 5 lat.
- Ograniczony dostęp do doświadczonych sędziów:
- Kredytobiorcy stracili możliwość kierowania spraw do sądu specjalistycznego, który wypracował spójną i korzystną dla Frankowiczów linię orzeczniczą.
- Sędziowie z innych sądów mogą nie mieć porównywalnego doświadczenia w sprawach frankowych, co może wydłużyć postępowanie i wpłynąć na jego jakość.
- Zabezpieczenie roszczeń (wstrzymanie spłaty rat):
- Po nowelizacji trudniej będzie uzyskać zabezpieczenie, szczególnie poza Warszawą.
- Od początku 2023 r. zażalenia na postanowienia o zabezpieczeniu będą rozpatrywane nie przez sędziego z tego samego wydziału, ale przez sąd drugiej instancji – w praktyce oznacza to więcej odmów i dłuższe oczekiwanie na decyzję.
Kto zyska, a kto straci na zmianach?
- Zyskają: Frankowicze mieszkający w Warszawie – będą krócej czekać na rozprawę, bo Wydział Frankowy będzie miał mniej spraw.
- Stracą: Wszyscy pozostali kredytobiorcy, którzy nie mogą już skorzystać z sądu o największym doświadczeniu w sprawach CHF.
- Sądy lokalne: Zyskają nowe sprawy, ale będą musiały mierzyć się z dużym obciążeniem i brakiem specjalizacji.
Wnioski i rekomendacje:
- Nie warto zwlekać z pozwem - jeśli jeszcze go nie złożyłeś, czas działa na Twoją niekorzyść. Nowe przepisy już obowiązują, a niedługo mogą się pojawić kolejne zmiany niekorzystne dla kredytobiorców.
- Zabezpieczenie spłaty rat (czyli wniosek o sądowe zawieszenie obowiązku dalszej spłaty kredytu) nadal jest możliwe, ale trzeba go dobrze uzasadnić – zwłaszcza w sprawach dotyczących banków w restrukturyzacji lub upadłości, jak Getin Bank.
- Wybierz doświadczoną kancelarię - profesjonalna pomoc prawna jest kluczowa przy przygotowaniu wniosku o zabezpieczenie, właściwym oszacowaniu roszczeń i prowadzeniu sprawy w mniej doświadczonym sądzie.
Podsumowując – nowelizacja KPC z kwietnia 2023 r. znacząco ogranicza Frankowiczom swobodę w wyborze sądu, de facto zamykając dostęp do najbardziej wyspecjalizowanego wydziału w kraju. To kolejny argument, by nie odkładać decyzji o złożeniu pozwu. Dla osób posiadających kredyt we frankach – Kraków nadal oferuje możliwość skorzystania z doświadczonych kancelarii, które mogą zainicjować postępowanie przed zmianą korzystnych warunków procesowych.